Minder vacatures, meer sollicitanten. Wat betekent dit voor 2026?
- 24 feb
- 3 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 7 dagen geleden
Het jaar begint met een opvallend signaal. Zoals in dit recent artikel van Werf& valt te lezen, daalt het aantal openstaande vacatures terwijl het aantal sollicitaties per vacature stijgt. Waar organisaties eerder moeite hadden om schaars talent te bereiken, ontstaat nu iets meer instroom. Dat lijkt goed nieuws. Maar wie verder kijkt dan het aantal reacties, ziet een andere beweging.
Het UP Arbeidsmarktrapport Q4 2025 laat zien dat de arbeidsmarkt niet ruimer wordt, maar kritischer. De oververhitting is voorbij. Wat daarvoor in de plaats komt, is normalisering en een hogere lat voor kwaliteit.
Dit zijn de vijf belangrijkste arbeidsmarkttrends richting 2026.
1. Van overspanning naar een nieuw evenwicht
Tegenover elke 100 werklozen staan nu 93 vacatures. De werkloosheid stijgt licht naar 410.000 mensen (4,0%). Het aantal vacatures daalt al meerdere kwartalen.
Het CPB verwacht voor 2026 een werkloosheid rond de 4,0 procent: hoger dan tijdens de piekkrapte, maar historisch nog steeds laag. De markt ontspant niet. Ze stabiliseert.
2. Minder beweging, meer honkvastheid
De dynamiek neemt af. Slechts 12,0% van de beroepsbevolking zoekt actief naar ander werk. 44,8% zoekt helemaal niet, het hoogste niveau ooit gemeten. De mobiliteit is gedaald naar het laagste punt in vier jaar.
Meer sollicitaties betekenen dus niet automatisch meer keuze in topkwaliteit. De actieve vijver blijft beperkt. De grootste groep beweegt alleen wanneer iets Ć©cht relevant is. Zichtbaarheid alleen is niet genoeg. Relevantie wordt doorslaggevend.
3. Van snelheid naar kwaliteit: hire slow, hire right
In een oververhitte markt won snelheid. In een normaliserende markt wint kwaliteit. Dat zie je terug in het hoge aandeel vaste contracten: 45,5% van de baanvinders krijgt direct een vast dienstverband. Werkgevers zoeken stabiliteit.
Maar stabiliteit ontstaat niet door contractvorm, wel door voorspelbaarheid. De focus verschuift van snel invullen naar zeker weten dat iemand past, presteert en blijft.
De centrale vraag verandert.
Niet: hoe vullen we deze vacature? Maar: hoe zeker zijn we van deze aanname?
4. De echte uitdaging: latent talent activeren
84 tot 87% van de arbeidsmarkt beweegt niet actief. Vacatures bereiken vooral de 12% die zoekt. Maar high performers zitten vaak goed waar ze zitten.
Latent talent komt niet in beweging door een functietitel, maar door intrinsieke motivatie: autonomie, ontwikkeling, betekenis.
Dat vraagt om:
Scherpe high-performer-profielen
Communicatie op motivatie en gedrag
Datagedreven activatie in plaats van generiek zenden
Niet meer volume, maar meer precisie.
5. Politieke en sectorale verschuivingen versterken de trend
Het coalitieakkoord 2026-2030 benadrukt deze beweging. De overheid stuurt op minder flexibiliteit en meer duurzame inzetbaarheid. Het zzp-dossier wordt aangescherpt, wat met name in sectoren als bouw en zorg tot nieuwe onzekerheid kan leiden.
Tegelijkertijd blijven sectorale verschillen groot. De zorg vormt een duidelijke uitzondering. Waar de vacaturedruk in veel sectoren afneemt, blijft deze daar hoog en stijgt het aantal openstaande vacatures zelfs verder. Structurele tekorten verdwijnen niet vanzelf.
Conclusie: Wat vraagt 2026 van werkgevers?
De conclusie uit het UP Arbeidsmarktrapport Q4 2025 is helder: De arbeidsmarkt koelt af, maar wordt niet eenvoudiger. De echte verschuiving is strategisch:
Oude focus | Nieuwe realiteit 2026 |
Instroom | Selectiekwaliteit |
Zichtbaarheid | Relevantie |
Snelheid | Voorspelbaarheid |
Vacaturegedreven | Talentpoolgedreven |
In deze markt wint niet de organisatie met de meeste reacties. Maar de organisatie die kan voorspellen wie past, presteert Ć©n blijft. Dat is waar structureel voordeel ontstaat.
Verder lezen? Vraag het UP Arbeidsmarktrapport aan
Download de arbeidsmarktcijfers en ontvang voortaan ieder kwartaal actuele inzichten over de huidige stand van de economie, arbeidsmarkt en arbeidsmarktdynamiek in je mailbox.
